سواحل بدون متولی و جلسات کلیشه‌ای؛ بلای جان گردشگری در مازندران

ساری گروه اجتماعی: شامگاه  8 مرداد ماه، ۷ جوان غیر بومی و مسافر، در منطقه توسکا سرای رامسر و در مصب رودخانه و محل تلاقی رودخانه به دریا اقدام به شنا کرده بودند که 5 نفر از آنان بر اثر غرق شدگی جان خود را از دست دادند.

طبق آمار رسمی پزشکی قانونی استان در خرداد ماه سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ غرق شدگی را شاهد بودیم به طوری که در سال ۱۳۹۸، ۱۲ نفر، سال ۱۳۹۹، ۲۴ نفر، سال ۱۴۰۰، ۲۷ نفر و در سال ۱۴۰۱ نیز ۱۸ نفر از هموطنان جانشان را در دریا از دست دادند.

بر اساس آمار اداره کل پزشکی قانونی مازندران از سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ به ترتیب ۱۰۹، ۹۹، ۱۴۷، و سال ۱۴۰۱ به ۱۶۱ نفر در دریای خزر غرق شدند.

مازندران دارای ۱۵ شهرستان ساحلی است که در این میان شهرستان‌های محمود آباد با ۳۰ کیلومتر ساحل آزاد و بیش از ۱۲۰ راه دسترسی دارای ۱۶ طرح، بابلسر با ۲۷ کیلومتر نوار ساحلی و ۱۳ کیلومتر نوار ساحلی قابل شنا، از شاخص‌ترین شهرستان های مرکزی استان در اجرای این طرح محسوب می شوند.

فرماندار رامسر درباره این غریق می گوید:: نیروهای امدادی، ناجیان غریق و مردم بومی از نخستین لحظات غرق‌شدگی این هفت نفر در محل حضور دارند و عملیات جست‌وجو به دلیل مفقود بودن یکی از غرق‌شدگان همچنان ادامه دارد.

مسلم قبادیان افزود: در این رخداد تلخ که باز هم بر اثر بی‌توجهی به هشدارهای مستمر شاهد آن هستیم، هفت نفر غرق شدند که یک نفر در همان دقایق ابتدایی توسط ناجیان از مرگ نجات یافت و یک نفر دیگر نیز پس از اعزام به بیمارستان احیا شد. اما پنج نفر دیگر نتوانستند از جریان‌های زیرسطحیِ کِشنده خزر فرار کنند و جان باختند.

قبادیان با اشاره به انتخاب محلی خطرناک برای شنا توسط این افراد، تصریح کرد: نقطه‌ای که این مهمانان برای شنا انتخاب کردند مصب یا دهانه رودخانه در نقطه اتصال به دریاست که شدت و قدرت جریان‌های زیرسطحی در این نقاط بسیار بیشتر سایر نقاط ساحلی خزر است. به همین دلیل در این محدوده با فاصله‌های کوتاه تابلوهای شناممنوع نصب شده است. با این حال به دلیل بی‌توجهی مهمانان و مسافران به هشدارها هر چند وقت یک بار شاهد این رخدادهای تلخ و تاسف‌بار در سواحل خزر هستیم.

فرماندار رامسر گفت: عمده جان‌باختگان دریا در سواحل مازندران مسافرانی هستند که به دلیل ناآشنایی با فن شنا در دریا و توجه نکردن به هشدارها گرفتار امواج سطحی و زیرسطحی این دریا می‌شوند. خوشبختانه در بومیان منطقه با فرهنگسازی که طی سال‌های اخیر انجام شده امار غرق‌شدگی کاهش یافته است. اما از جمعیت مسافران با وجود اجرای طرح‌های سالمسازی متعدد و به‌کارگیری ناجیان غریق در سراسر خط ساحلی هنوز این روند مشهود و نگران‌کننده است.

قبادیان ادامه داد: از ابتدای طرح سالمسازی دریا تا کنون با وجود این‌که سرپرست معاونت سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری مازندران به عنوان مدیر اجرای طرح‌های سالمسازی استان بارها در رسانه‌ها از مردم درخواست استدعاگونه و خواهشمندانه داشت تا هشدارها را در مورد دریای خزر جدی بگیرند، اما هنوز بی‌توجهی به این هشدارها دیده می‌شود.

نقاظ حادثه خیز کجاست مسئولیت آن با کیست

مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور پیش از این گفته است: در تعریف نقطه حادثه خیز مناطق دنج، سنگچین و مناطق دور از دسترس مردم و ناجیان غریق از نقاط حادثه خیز سواحل دریای خزر است.

نقی کریمیان افزود: این نقاط حادثه خیز و پُرخطر سواحل دریای خزر در استان های شمالی کشور شناسایی و ناجیان غریق در این مناطق مستقر شدند.

وی تاکید کرد :‌ البته شناسایی نقاط حادثه خیز و استقرار ناجیان غریق به معنای حفاظت کامل از جان انسان ها در سواحل نیست چرا که ساعات و مدت زمانی حضور آنان مشخص است اما یافته ها و تجربیات نشان می دهد بسیاری از افراد فوت شده در ساعات غیر زمان حضور ناجیان غریق به دل دریا زدند.

مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور زمان حضور ناجیان غریق در طرح سالمسازی را ۸ تا ۲۰ اعلام کرد و ادامه داد :‌ ابتدای روز و یا ساعات پایانی شب اصلی ترین زمان هایی است که افراد در دریا غرق شدند و جان خود را از دست دادند یعنی در ساعاتی که ناجیان غریق حضور ندارند.

وی همچنین نقاط دنج که حوزه کاری و ماموریتی ناجیان غریق نیست را از جمله مناطقی نام برد که افراد در آنجا غرق می شوند.

چند نکته

آیا این نکته که مسئولیت اطلاع رسانی با رسانه ها است و رسانه ها باید به مساله آگاه کردن گردشگران و مسافران درباره خطرات دریا اشاره کنند نافی فعالیت ستاد سالمسازی سواحل دریا در استان مازندران در این زمینه است. داشتن برنامه جامع اطلاع رسانی درباره حوادث در مازندران برای تبلیغات درون و برون استانی بر عهده کدام نهاد است. آیا این مساله که نقاط حادثه خیز شناسایی شده اند و ناجیان مستقر اند اما فقط در ساعت مشخص سبب می شود که مسئولیت غرق شدن هر باره جوانان بر عهده خودشان باشد. از متولیان نباید این پرسش صورت گیرد که مسئولیت نقاط دنج  و مناطقی که در لیست قرار ندارد با چه کسی است.

اینکه ستاد ساماندهی سواحل نقاط موردنظر خود را برای مسافران مشخص کند و انتظار داشته باشد که مسافران از آن نقاط تبعیت کنند مسئولیت عدم استقبال از این طرح ها آن با کیست.

اینکه مناطق گردشگری چه در ساحل و در چه نقاط تفریحی مازندران توسط دستگاه های مختلف اجرایی به بخش خصوصی واگذار می شود، یا شهرک های مسکونی مجوز احداث می گیرند، مسئولیت حوادث و اتفاقات در آن شهرک ها و مناطق گردشگری نباید تعیین شود.

آیا به  دلیل بحران غرق شدگی در سواحل مازندران نباید الزام مراقبت، اطلاع رسانی و تامین ایمنی مسافران در شهرک های ساحلی و مناطق گردشگری در قراردادهای دستگاه های اجرایی گنجانده شود.

مسایلی مانند این نشان می دهد که برنامه جامعی برای کاهش حوادث به ویژه در سواحل که از مزایا و استعدادهای طبیعی در استان به شمار می رود وجود ندارد و جلسات کلیشه ای و بدون خروجی موثر منجر به افزایش غریق در استان می شود.