جشنواره های بومی مازندران نیازمند پیوست اقتصادی ماندگار

ساری -خبرنگار حرف: آنچه جشنواره‌های بومی مازندران امروز به آن نیاز مبرم دارند، یک «پیوستِ اقتصادی ماندگار» است. جشنواره موفق، رویدادی نیست که با بیشترین تعداد بازدیدکننده یا طولانی‌ترین زمان موسیقی محلی به پایان برسد؛ بلکه موفقیت یک جشنواره را باید در تعداد قراردادهای امضا شده بین کشاورزان و شرکت‌های پخش، حجم صادراتِ خروجی از منطقه و میزانِ ارزش افزوده ایجاد شده برای محصول خام جست‌وجو کرد.

کارشناسان معتقدند جشنواره‌های محلی در مازندران برای خروج از تله‌ی بی‌اثر بودن و رویدادهای نمایشی، نیازمند ورود نسل جدیدی از مشاوران و تسهیل‌گرانِ تجاری هستند؛ متخصصانی که در ادبیات نوین کسب‌وکار «منتور» نامیده می‌شوند و وظیفه‌شان تبدیلِ تولید سنتی به ثروت مدرن از طریق پیوند دادن کشاورز به بازارهای صادراتی است.

در همین ارتباط یک کارشناس توسعه کسب‌وکار در گفت‌وگو با ایرنا، نقش این افراد را این‌گونه تشریح کرد و گفت: خیلی ساده بگوییم؛ منتور یا ره‌یار کسی است که راه را قبلاً رفته و حالا کنارِ کشاورز و تولیدکننده می‌ایستد تا به او یاد بدهد محصولش را چطور (بسته‌بندی) کند، با چه قیمتی بفروشد و چطور با مشتریِ بزرگ حرف بزند.

بهار معتمدی افزود: ما در جشنواره‌ها به جای سخنرانی‌های طولانی مسئولان، به حضور این مشاورانِ راهبر نیاز داریم تا به تولیدکننده بومی بگویند که مثلاً فلان محصول جانبی از مرکبات یا فلان بسته‌بندیِ ارکیده، امروز در بازار قطر یا روسیه چقدر طرفدار دارد. کارِ منتور این است که دستِ تولیدکننده را بگیرد و او را از پیله‌ی تولیدِ سنتی خارج کرده و به دنیای رقابتِ حرفه‌ای وارد کند.

او تصریح کرد: علاوه بر مشاوران، موفقیت یک جشنواره در گرو حضور چند گروه کلیدی دیگر است که تاکنون نادیده گرفته شده‌اند، نخست قصه‌گویانِ برند (فعالان رسانه‌ای) کسانی که به جای عکاسی از مسئولان، از ریشه‌ی محصول و زحمتِ کشاورز محتوای جذاب تولید می‌کنند تا مشتری در آن سوی کشور، عاشقِ خریدِ آن محصول شود. تسهیل‌گرانِ لجستیک نیز دیگر فعالانی هستند که مشکلِ همیشگیِ چطور محصول را سالم به دست مشتری برسانیم را حل می‌کنند و در حاشیه جشنواره، قراردادهای حمل‌ونقلِ سریع و ارزان را با تولیدکنندگان می‌بندند.

تولیدکنندگان؛ از غرفه‌داری تا شبکه‌سازی

معتمدی خاطرنشان کرد: در این نگاهِ جدید، تولیدکننده دیگر فقط یک فروشنده پشتِ میز نیست. او باید با کمک همان مشاورانِ راهبر (منتورها) یاد بگیرد که جشنواره، نه جایِ فروختنِ چند کیلو محصول، بلکه جایِ پیدا کردنِ شرکای تجاری بزرگ برای تمام سال است.

این فعال در زمینه برگزاری جشنواره‌ها با اشاره به نمونه‌های موفق جهانی مانند جشنواره‌های تخصصی پنیر در فرانسه یا قهوه در برزیل گفت: در نمونه‌های گفته شده بخش اصلی رویداد متعلق به نشست‌های مشاور-تولیدکننده است. در آنجا مشاوران (منتورها) کیفیت محصولات را ارزیابی کرده و به کشاورزان می‌گویند برای رسیدن به استانداردهای جهانی چه تغییراتی در تولید خود ایجاد کنند. این دقیقاً همان حلقه‌ی مفقوده‌ای است که می‌تواند جشنواره‌های مازندران را از یک دورهمی ساده به یک مرکز مبادلات اقتصادی تبدیل کند.

تغییرِ ریل از تصدی‌گری به تسهیل‌گری؛ نقش دولت در مدل نوین جشنواره‌ها

در این میان بازتعریفِ مأموریتِ نهادهای دولتی و عمومی (اعم از فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها و جهاد کشاورزی) بخش مهم ماجرا به حساب می‌آید، در مدل نوین اقتصادِ رویداد، وظیفه بخش دولتی از مجریِ جشن به «تسهیل‌گرِ هوشمند» تغییر می‌یابد.

در همین ارتباط یک ایده‌پرداز گردشگری پیرامون نقش دولت در اقتصادی کردن جشنواره‌ها به خبرنگار ایرنا گفت: دولت باید به جای تخصیص بودجه برای برنامه‌های جنبی و هزینه‌های غیرضروریِ افتتاحیه، بخشی از اعتبارات فرهنگی و ترویجی خود را صرفِ به‌کارگیری «مشاورانِ راهبر» (منتورها) کند. وظیفه این متخصصان، توانمندسازی کشاورز برای ورود به بازارهای ملی و صادراتی در حاشیه جشنواره به شمار می‌آیند.

عباس مهدوی با اشاره اینکه بخش دولتی موظف است با نظارت بر کیفیت و اعطای گواهی‌های سلامت و «شناسنامه جغرافیایی»، به خریداران عمده و سرمایه‌گذاران اطمینان دهد که محصول عرضه‌شده در جشنواره، دارای استانداردهای لازم برای خروج از منطقه و ورود به بازارهای بزرگ است، یادآور شد: ایجاد باراندازهای موقت، سردخانه‌های سیار و تسهیلِ فرآیند ارسال کالا در حاشیه جشنواره، از وظایف حاکمیتی است که از این راه زنجیره فروش را تکمیل می‌کند.

وی تصریح کرد: در ضلع دیگر این مثلث، تولیدکنندگان بومی قرار دارند که باید از پیله‌ی فروشِ فله‌ای خارج شوند. در این راستا، پذیرش هدایت‌های مشاوران (منتورها) برای تغییر در شیوه بسته‌بندی، فرآوری محصول و یادگیری فنونِ مذاکره با بازرگانان، الزامی است. تولیدکننده باید جشنواره را نه یک بازارچه روز، بلکه برای «شبکه‌سازی و عقد قراردادهای بلندمدت» ببیند تا معیشت او به ایامِ برگزاری رویداد محدود نشود.