چشمه های آب معدنی رامسر؛ پدیده فراموش شده گردشگری

گزارش – جلال کمالی:  استفاده از آب چشمه های معدنی به عنوان درمان، سابقه ی چند هزار ساله دارد ولی طی قرن اخیر بر اثر پژوهش ها و بررسی های علمی انجام شده روی آب های معدنی، استفاده درمانی آنها به طور جدی روز به روز گسترش یافته است. آب های معدنی بر حسب نوع […]

1

گزارش – جلال کمالی:  استفاده از آب چشمه های معدنی به عنوان درمان، سابقه ی چند هزار ساله دارد ولی طی قرن اخیر بر اثر پژوهش ها و بررسی های علمی انجام شده روی آب های معدنی، استفاده درمانی آنها به طور جدی روز به روز گسترش یافته است. آب های معدنی بر حسب نوع و املاح معدنی موجود در آنها دارای کاربردهای گوناگون هستند، ولی علاوه بر خواص فیزیکی و شیمیایی آب باید به عواملی مانند آب و هوای منطقه، ارتفاع از سطح دریا، روش درمان و وضعیت سلامت افراد توجه کرد. به عنوان مثال استفاده از آب های گرم معدنی به بیماران فشار خونی، قلبی، عروقی، مسلول، کلیوی و سرطانی توصیه نمی شود.

روش های مختلف درمان عبارتند از: نوشیدن، استحمام کردن، دوش گرفتن، شست و شو دادن موضعی، تزریق کردن، بخور دادن و گل درمانی  ژاپن و ایران از جمله کشورهایی هستند که چشمه‌های آب های معدنی در آنها زیاد است و ژاپن از جمله کشورهایی است که میانگین عمر افراد در آن بالاست.

معمولا چشمه‌ها وقتی تشکیل می‌شوند که رسوبات نفوذپذیر مانند قلوه سنگ ، شن و ماسه ، ماسه سنگ ، کنگلومرا و غیره روی رسوبات غیر قابل نفوذ قرار گرفته باشد و همچنین آب های زیرزمینی از محل هایی که دارای مقاومت کمتری بوده مانند درز ، شکاف و یا گسل‌ها خارج می‌شوند. و البته نوع گسل و وضع زمین شناسی در تعیین این مسیر اهمیت خیلی زیادی دارد.

اکثر چشمه‌ها در دامنه کوهها و یا در کف دره‌ها تشکیل می‌شوند آب های معدنی بر حسب ترکیبات شیمیایی موجود در آنها جهت درمان به صورت زیر دسته بندی می شوند:

۱-  آب های گوگردی )سولفوره( :این آب ها را می توان به طریق تنفسی، به صورت بخور و نوشیدن به کار برد و اکثرا در مورد بیماری های تنفسی، جلدی و رماتیسمی به کار می روند. مانند چشمه سادات محله سخته سر (تنکابن).

۲-  آب های سولفاته: آب های سولفاته، کاتیونهای سدیم و منیزیم دارند، ملین و صفرا آورند و برای دفع مواد زائد بدن مانند اوره کاربرد دارند . این آب ها چنانچه همراه با آب های کلریددار باشند به آب های کلروسولفاته موسومند که خاصیت تسکین دهندگی، ضد خارش و ملین دارند. برای نمونه از آب های سولفاته می توان چشمه ی آب گرم سراب را نام برد.

۳-  آب های بیکربناته : آب های بیکربناته هم به صورت نوشیدن و هم جهت تن شستن به کار می روند و به علت گازدار بودن کاربرد خارجی آنها سبب ازدیاد ادرار، کند شدن نبض و باز شدن عروق می گردد.

نوشیدن آنها نیز سبب ازدیاد ترشحات معدی، ازدیاد صفرا، بهبود فعالیت کلیه، دفع اسیداوریک و بهبود متابولیسم پروتئیدها، گلوسیدها و کلسترول می شوند. چشمه های خرقان قزوین ( کربناته ) و سرعین اردبیل ( بیکربناته ) از جمله ی این آب ها هستند.

۴-  آب های کلروره:  این آب ها نیز به صورت درون بدنی و بیرون بدنی جهت درمان بیماری های رماتیسم، راشیتیسم، و یا تورم موضعی به کار می روند. استحمام با آب های کلروره سبب باز شدن عروق محیطی می گردد و بیشتر بصورت غرغره و شست و شوی بینی جهت بیماری های دستگاه تنفسی به کار می روند.

این آب ها همچنین محرک، مدر و تسکین دهنده اند و سبب تحریک دستگاه گوارش می شوند. مانند چشمه ی قلعه عسکر کرمان.

۵- آب های آهن دار: این آب ها حاوی ترکیب های مختلف آهن هستند و سبب ازدیاد گلبولهای قرمز و هموگلوبین می شوند و جهت درمان بیماریهای کم خونی و نیز بهبود گوارش و رشد بدن به کار می روند. چشمه های آهن آبعلی و آب گرم لاریجان دارای آب آهن دار هستند.

۶-  آب های پرتوزا : این آب ها حاوی گازهای رادیواکتیو به ویژه گاز رادون هستند و کاربرد آنها سبب فزونی فعالیت بافتها می شود و اکثراً برای دردهای رماتیسمی، مفصلی و عصبی به کار می روند . این آب ها همچنین در مورد بیماری های جلدی مانند اگزمای پرخارش و نیز بیماری های زنانگی موثرند. نوشیدن آنها سبب دفع اسیداوریک موجود در ادرار و در نتیجه تسکین دردهای مفصلی می شود. چشمه ی آب سیاه رامسر و نیز بیشتر آب های گرم  اردبیل از این جمله اند.

گردشگری چشمه های آب گرم معدنی 

آب های معدنی می توانند یکی از جاذبه های توریستی را فراهم آورند و از نظر اقتصادی منبع درآمد مهمی باشند. در اکثر کشورها از این منابع طبیعی جهت جلب گردشگران از سراسر جهان استفاده می شود. در کشور ایتالیا به طور متوسط سالانه ۱۲۵۰۰۰۰ نفر از آب های معدنی استفاده می کنند در آلمان ۱۶۵۰۰۰۰ نفر در شوروی سابق حدود ۶ میلیون نفر و در فرانسه صدها هزار نفر هر سال از آب های معدنی استفاده می کنند. در این کشورها صدها پزشک متخصص در هزاران ایستگاه آب معدنی، هتل ها و متل های مجهز ، پذیرای بیماران و جهانگردان هستند. کشور ژاپن نیز دارای ۱۲۰۰۰ چشمه ی معدنی است و آمارهای به دست آمده نشان داده است که به طور متوسط هر ژاپنی یک بار در سال از آب های معدنی استفاده می کند.

*چشمه های معدنی رامسر

شهرستان رامسر غربی ترین نقطه استان پهناور گردشگر پذیر مازندران ، با زیبایی وصف ناپذیر در دامنه جنگلی رشته کوههای البرز و سواحل زیبای دریای خزر و وجود آبشارها، آبهای سرد و گرم معدنی، بوستان های جنگلی، چشمه ها، یادمان های تاریخی و مراکز اقامتی، پذیرایی و تفریحی و به ویژه نزدیکی دریا به جنگل این منطقه را با لقب عروس شهرهای ایران به عنوان قطب گردشگری کشور و حتی جهان مطرح کرده است.

یکی از جاذبه های طبیعی و مهم در رامسر که می توان با سرمایه گذاری بر آن باعث رونق صنعت گردشگری  و اقتصادی این منطقه شد وجود آب های گرم معدنی است.

در شهرهای رامسر، کتالم  و سادتشهر چشمه های آبگرم معدنی گوگردی و گازدار متعددی وجود دارد در آب آنها املاح مختلف به ویژه بیکربنات کلسیم، منیزیم، کلرید کلسیم و منیزیم و نیز املاح گوگردی به حالت محلول و املاح عناصر رادیواکتیو به خصوص رادیم و گاز رادون وجود دارد. که برای امراض مختلفی مانند رماتیسم، دردهای عصبی، عضلانی و پوستی و در رفع عوارضی که پس از تب بروز می کند نیز  بسیار مفید هستند. آبگرم های رامسر در خیابان سخت سر  (پشت هتل قدیم) واقع شده اند مانند: مجتمع آب درمانی بنیاد، آبگرم مادر شاه ، آبگرم پل در شهرهای کتالم و ساداتشهر نیز چند وان و استخر آبگرم معدنی وجود دارد که بسیار مورد استقبال گردشگران قرار گرفته است مانند: آبگرم ساداتشهر(عزیز گرما) ،آبگرم کش و سنگ بنه با توسعه این آبگرم ها ما می توانیم زمینه توسعه گردشگری سلامت را فراهم کنیم و هر ساله شاهد ورود مسافران داخلی و خارجی به این شهرستان باشیم.