نگاهی فراتر از مرزهای استانی برای حل مشکلات شمال
ساری-گروه اجتماعی: استاندار مازندران اخیرا حل مشکلات شمال کشور نیازمند بسته مشترک توسعهای است . استانهای شمالی کشور، با وجود برخورداری از ظرفیتهای ارزشمند طبیعی، اقتصادی و گردشگری، سالهاست با مجموعهای از چالشهای مشترک روبهرو هستند؛ چالشهایی که دیگر نمیتوان آنها را به صورت جزیرهای و در محدوده مرزهای استانی مدیریت کرد. مسائل زیستمحیطی، ترافیک، مدیریت پسماند، فرسودگی زیرساختها، کمبود منابع آب، توسعه نامتوازن و فشار ناشی از حضور میلیونها مسافر، نشان میدهد که حل مشکلات شمال کشور نیازمند تدوین و اجرای یک بسته مشترک توسعهای است.
مازندران، گیلان و گلستان از نظر اقلیم، اقتصاد، فرهنگ و موقعیت جغرافیایی، اشتراکات فراوانی دارند. بسیاری از مشکلات این سه استان نیز ماهیتی فرامنطقهای دارد. برای نمونه، آلودگی رودخانهها و دریای خزر، تخریب جنگلها، تغییر کاربری اراضی کشاورزی، مدیریت پسماند و توسعه حملونقل، موضوعاتی نیستند که بتوان تنها با تصمیمهای محلی برای آنها راهحل پایدار پیدا کرد. این مسائل نیازمند برنامهریزی هماهنگ میان دستگاههای اجرایی، استانداریها، شهرداریها و نهادهای ملی است.
یکی از مهمترین محورهای این بسته توسعهای، ساماندهی زیرساختهای حملونقل است. در تعطیلات و مناسبتهای مختلف، محورهای ارتباطی شمال کشور با حجم بالای تردد مواجه میشوند که علاوه بر اتلاف زمان، هزینههای اقتصادی و زیستمحیطی قابل توجهی به همراه دارد. توسعه آزادراهها، تکمیل پروژههای ریلی، تقویت حملونقل عمومی و بهرهگیری از ظرفیت حملونقل دریامحور در سواحل دریای خزر میتواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد و دسترسی به شهرهای شمالی را ایمنتر و روانتر کند.
موضوع مدیریت پسماند نیز از دیگر اولویتهای این بسته مشترک است. دفن غیراصولی زباله، شیرابههای آلاینده و کمبود مراکز بازیافت، سالهاست سلامت محیطزیست و منابع آبی شمال کشور را تهدید میکند. ایجاد مراکز مدرن پردازش پسماند، توسعه بازیافت، استفاده از فناوریهای نوین و فرهنگسازی عمومی، نیازمند سرمایهگذاری و برنامهریزی هماهنگ در سطح منطقهای است.
در بخش اقتصادی نیز شمال کشور از ظرفیتهای متنوعی برخوردار است. کشاورزی، شیلات، گردشگری، صنایع غذایی و اقتصاد دریامحور میتوانند به موتور محرک توسعه تبدیل شوند، مشروط بر آنکه سیاستهای حمایتی، تسهیلات سرمایهگذاری و زیرساختهای لازم به صورت یکپارچه طراحی و اجرا شوند. ایجاد زنجیره ارزش برای محصولات کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و حمایت از سرمایهگذاران، ضمن افزایش اشتغال، از مهاجرت نیروی انسانی نیز جلوگیری خواهد کرد.
از سوی دیگر، حفاظت از منابع طبیعی باید جایگاه ویژهای در این بسته توسعهای داشته باشد. جنگلهای هیرکانی، تالابها، سواحل و اکوسیستم دریای خزر سرمایههای ملی هستند که حفاظت از آنها تنها وظیفه یک استان نیست. اجرای طرحهای مشترک برای مقابله با تخریب جنگلها، احیای تالابها، مدیریت منابع آب و کنترل تغییر کاربری اراضی، میتواند نقش مهمی در حفظ محیطزیست و توسعه پایدار منطقه ایفا کند.
کارشناسان بر این باورند که موفقیت چنین بستهای، در گرو همکاری نزدیک دولت، مجلس، استانداریها، شوراهای اسلامی شهر و روستا، شهرداریها، بخش خصوصی و مراکز علمی است. تصمیمهای مقطعی و بخشی، هرچند ممکن است بخشی از مشکلات را کاهش دهند، اما پاسخگوی نیازهای بلندمدت شمال کشور نخواهند بود. آنچه امروز ضرورت دارد، تدوین یک سند جامع توسعه منطقهای با اهداف مشخص، زمانبندی روشن و منابع مالی پایدار است.
در نهایت، آینده شمال کشور در گرو نگاه منطقهای و برنامهریزی مشترک است. اگر ظرفیتهای سه استان شمالی در قالب یک راهبرد منسجم به کار گرفته شود، میتوان بسیاری از مشکلات مزمن را کاهش داد و زمینه را برای رشد اقتصادی، حفاظت از محیطزیست، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه متوازن این منطقه فراهم کرد. شمال ایران، به دلیل جایگاه راهبردی و سرمایههای طبیعی کمنظیر خود، شایسته برنامهای فراتر از اقدامات پراکنده است؛ برنامهای که توسعه را با حفظ منابع طبیعی و منافع نسلهای آینده پیوند بزند.
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0