شناسایی گسترده نقاط حادثه‌خیز

ساری-گروه اجتماعی: مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور از راه اندازی سامانه کشوری پایش سواحل دریا خبر و رصد و شناسایی نقاط حادثه خیز خبر داد و گفت :‌براساس فعالیت این سامانه تاکنون ۹۲۰ نقطه حادثه خیز در سه استان شمالی کشور شامل مازندران، ‌گلستان و گیلان شناسایی شده است.

نقی کریمیان افزود: برای شناسایی نقاط حادثه خیز ناجیان غریق با حضور میدانی در سواحل دریا به این کار اقدام کردند و قدم به قدم سواحل مورد پایش و ارزیابی قرار گرفت.

وی با بیان این که، در پایش های مکرر انجام شده در نوار ساحلی مازندران به طول ۴۷۳ کیلومتر ۶۲۴ نقطه حادثه خیز وپرخطر شناسایی شدند، گفت: طول سواحل دریای خزر در گیلان ۳۰۷ کیلومتر که از این میزان ۲۸۶ نقطه حادثه خیز است.

وی افزود: طول سواحل دریای خزر در استان گلستان ۱۲۰ کیلومتر است که از این میزان ۱۰ نقطه حادثه خیز است.

به گفته کریمیان در تعریف نقطه حادثه خیز مناطق دنج، سنگچین و مناطق دور از دسترس مردم و ناجیان غریق از نقاط حادثه خیز سواحل دریای خزر است.

شناسایی ۹۲۰ نقطه حادثه‌خیز در سواحل سه استان شمالی کشور (مازندران، گیلان و گلستان) بار دیگر موضوع ایمنی دریا و ضرورت مدیریت یکپارچه سواحل را به صدر بحث‌های عمومی و کارشناسی بازگردانده است. بر اساس اعلام مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور، این نقاط با حضور میدانی ناجیان غریق و بررسی دقیق نوار ساحلی شناسایی شده‌اند؛ اقدامی که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سواحل شمالی همچنان با ریسک‌های جدی برای گردشگران و شناگران مواجه است.

این آمار، صرفاً یک عدد نیست؛ بلکه بیانگر گستره‌ای از تهدیدهای طبیعی و انسانی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به افزایش غرق‌شدگی‌ها، خسارات جانی و فشار بر نظام امداد و نجات منجر شود. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که بخش عمده‌ای از حوادث دریایی در ایران نه در مناطق ناشناخته، بلکه در نقاطی رخ می‌دهد که یا فاقد نظارت کافی هستند یا استانداردهای ایمنی در آن‌ها رعایت نشده است.

نقاط حادثه‌خیز سواحل معمولاً مجموعه‌ای از عوامل خطرزا را در خود دارند؛ از جمله جریان‌های بازگشتی (rip current)، تغییرات ناگهانی عمق آب، وجود سازه‌های نامناسب ساحلی، نبود علائم هشداردهنده، کمبود ناجیان غریق و همچنین ازدحام بیش از حد گردشگران در ایام پیک سفر. در برخی مناطق نیز ورود خودروها به حریم ساحل، فعالیت‌های غیرمجاز تفریحی و فقدان تقسیم‌بندی استاندارد برای شنا و شناورهای موتوری، سطح خطر را افزایش می‌دهد.

در چنین شرایطی، صرف شناسایی نقاط حادثه‌خیز اگرچه اقدامی مهم و ضروری است، اما به تنهایی کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، تبدیل این داده‌ها به سیاست اجرایی و اقدام عملی در مدیریت سواحل است. نخستین گام در این مسیر، ایجاد سامانه یکپارچه هشدار و اطلاع‌رسانی عمومی است؛ سامانه‌ای که بتواند به زبان ساده و در دسترس، وضعیت ایمنی هر بخش از ساحل را به گردشگران اعلام کند. نصب تابلوهای هشدار استاندارد، رنگ‌بندی مناطق مجاز و غیرمجاز شنا و استفاده از فناوری‌های دیجیتال مانند اپلیکیشن‌های موبایلی، از جمله ابزارهای مؤثر در این زمینه است.

از سوی دیگر، تقویت حضور ناجیان غریق در تمام نقاط پرخطر باید به عنوان یک اولویت دائمی در دستور کار قرار گیرد، نه صرفاً در فصل تابستان. آموزش مستمر ناجیان، افزایش تجهیزات امداد و نجات و استانداردسازی جایگاه‌های مراقبتی می‌تواند نقش مهمی در کاهش زمان واکنش و افزایش نجات موفق ایفا کند.

در کنار اقدامات اجرایی، آموزش عمومی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بسیاری از حوادث ساحلی ناشی از ناآگاهی گردشگران نسبت به خطرات دریا است. اجرای کمپین‌های اطلاع‌رسانی در رسانه‌های محلی و ملی، آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها و حتی هشدارهای صوتی و تصویری در مناطق ساحلی می‌تواند سطح آگاهی عمومی را ارتقا دهد.

همچنین، مدیریت فیزیکی سواحل باید مورد بازنگری قرار گیرد. تفکیک دقیق مناطق شنا، تفریح، قایق‌رانی و فعالیت‌های ورزشی، کاهش تداخل کاربری‌ها و جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیر اصولی در حریم دریا از جمله اقداماتی است که می‌تواند خطر را به شکل ساختاری کاهش دهد.

در نهایت، مسئله ایمنی سواحل شمالی کشور نیازمند یک رویکرد چندلایه است؛ رویکردی که هم شامل فناوری و پایش هوشمند باشد، هم نیروی انسانی آموزش‌دیده را تقویت کند و هم فرهنگ عمومی استفاده ایمن از دریا را ارتقا دهد. شناسایی ۹۲۰ نقطه حادثه‌خیز را باید نه پایان کار، بلکه آغاز یک مسیر جدی برای کاهش تلفات و افزایش ایمنی در یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری کشور دانست.