درختان حاشیه رودخانه ها نباید قطع شوند

ساری خبرنگار حرف: معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در نامه‌ای به مهدی یونسی رستمی استاندار مازندران، بر ضرورت حفاظت از درختان و پوشش جنگلی هیرکانی حاشیه رودخانه‌ها و جلوگیری از قطع درختان سرپا تأکید کرد.

جنگل‌های هیرکانی یکی از ارزشمندترین میراث‌های طبیعی ایران و از قدیمی‌ترین جنگل‌های پهن‌برگ جهان هستند که قدمت آن‌ها به حدود ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد، این جنگل‌ها که از دوران سوم زمین‌شناسی به یادگار مانده‌اند، در واقع بازمانده جنگل‌های پهن‌برگ دوران باستان هستند که در بخش بزرگی از نیمکره شمالی گسترش داشتند، اما با تغییرات اقلیمی و وقوع عصرهای یخبندان، بخش زیادی از آن‌ها از بین رفتند و محدوده هیرکانی به‌عنوان یکی از پناهگاه‌های طبیعی این پوشش گیاهی باقی ماند.

این جنگل‌ها به‌ عنوان یکی از ارزشمندترین ذخایر طبیعی ایران و میراث طبیعی ثبت‌ شده در فهرست جهانی یونسکو، نقشی اساسی در حفظ تنوع زیستی، پایداری اکوسیستم‌ها و تعادل محیط زیست دارند، این جنگل‌ها با قدمتی چند میلیون ساله، زیستگاه گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری هستند و حفاظت از هر درخت آن‌ها به معنای صیانت از بخشی از میراث طبیعی و سرمایه زیستی کشور است.

جنگل‌های هیرکانی از تنوع زیستی چشمگیری برخوردارند و گونه‌های درختی ارزشمندی مانند راش، بلوط، ممرز، افرا، توسکا، نمدار و شمشاد در آن‌ها رشد می‌کند، همچنین این جنگل‌ها زیستگاه گونه‌های جانوری متنوعی از جمله پلنگ ایرانی، خرس قهوه‌ای، مرال، شوکا و گونه‌های مختلف پرندگان هستند.

حفاظت از درختان جنگل‌های هیرکانی، به‌ویژه در حریم و حاشیه رودخانه‌ها، ضرورتی زیست‌محیطی و مسئولیتی بین‌نسلی است، هرگونه قطع درختان در این مناطق باید با حساسیت و نظارت جدی دستگاه‌های مسئول بررسی شود و از هرگونه تخریب، دست‌اندازی و تغییر کاربری که منجر به از بین رفتن پوشش طبیعی جنگل می‌شود، جلوگیری شود.

سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد، شینا انصاری در این نامه با اشاره به اهمیت جنگل‌های ارزشمند هیرکانی به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین میراث‌های طبیعی و زیستی کشور و بخشی از میراث طبیعی جهانی، بر نقش حیاتی پوشش گیاهی حاشیه رودخانه‌ها در حفظ تعادل اکولوژیک، پایداری منابع آب و خاک و حفاظت از تنوع زیستی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه پوشش درختی حاشیه رودخانه‌ها از طریق تثبیت بستر و کناره‌های رودخانه، کاهش سرعت رواناب سطحی، افزایش نفوذپذیری خاک و جلوگیری از فرسایش، نقش مؤثری در کاهش خسارات ناشی از سیلاب دارد، افزود: این پوشش گیاهی همچنین زیستگاه و کریدور حرکتی گونه‌های جانوری محسوب می‌شود و در حفظ پیوستگی زیستگاهی، تأمین منابع غذایی حیات‌وحش و کیفیت آب نقش اساسی دارد.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در ادامه با اشاره به پیامدهای تخریب پوشش گیاهی حاشیه رودخانه‌ها، نسبت به کاهش تنوع زیستی، گسست زیستگاه‌ها و افزایش آسیب‌پذیری اکوسیستم‌های طبیعی هشدار داد.

انصاری با تأکید بر ضرورت پیشگیری از خسارات جبران‌ناپذیر ناشی از تخریب پوشش گیاهی حاشیه رودخانه‌ها و در راستای ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت، از استاندار مازندران خواست دستور دهد دستگاه‌های اجرایی استان، از جمله شرکت آب منطقه‌ای، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، اداره کل حفاظت محیط‌زیست، فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها، در برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های مرتبط با رودخانه‌ها، ملاحظات حفاظت از تنوع زیستی و پوشش جنگلی حاشیه رودخانه‌ها را رعایت کرده و از هرگونه قطع درختان سرپا در حاشیه رودخانه‌ها خودداری کنند.

در این نامه همچنین بر ضرورت مدیریت اصولی درختان شکسته و افتاده در مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست تأکید شده و آمده است که صرفاً در موارد خاصی که تجمع این درختان ممکن است موجب انسداد رودخانه‌ها و مجاری آبی شود، تصمیم‌گیری باید از طریق کمیته‌ای متشکل از استانداری، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، دادستانی، اداره کل حفاظت محیط‌زیست و نمایندگان دانشگاه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد و بر مبنای ملاحظات علمی و حفاظتی انجام شود.