تأمین آب پایدار برای کشاورزی مازندران؛ از سدسازی تا شبکه‌های مدرن آبیاری

الهام حسین زاده خبرنگار حرف: کم‌آبی دیگر یک هشدار نیست؛ واقعیتی است که سال‌هاست گریبان‌گیر کشور شده و مازندران نیز با وجود برخورداری از بارندگی‌های مناسب، از پیامدهای آن در امان نمانده است. اقتصاد این استان بر پایه کشاورزی استوار است و کشاورزی پایدار، بدون تأمین آب، معنایی ندارد. در این میان، بخش قابل توجهی از آب‌های سطحی استان، هر ساله هنگام سیلاب و پرآبی، بدون بهره‌برداری از دسترس خارج می‌شود.

شرکت آب منطقه‌ای مازندران با درک این شرایط، اجرای طرح‌های زیرساختی از جمله سدسازی را در دستور کار قرار داده است؛ طرح‌هایی که از یک سو مهارکننده سیلاب‌های مخرب است و از سوی دیگر، آب‌های سرگردان را برای مصارف کشاورزی و شرب ذخیره و هدایت می‌کند.

حیدر داوودیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران، در نشست خبری با اصحاب رسانه به تشریح مهم‌ترین این طرح‌ها پرداخت.

* سد گلورد؛ از مهار سیلاب تا بهره‌برداری از آب

به گفته داوودیان، بزرگ‌ترین مزیت سد گلورد آن است که از یک سو مانع وقوع سیلاب‌های مخرب نکارود شده و از خسارت‌های فراوان جلوگیری می‌کند و از سوی دیگر، آب این سیلاب‌ها را که پیش‌تر از دسترس خارج می‌شد، مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد. به این ترتیب، یک تهدید طبیعی به فرصتی برای تأمین آب استان تبدیل شده است.

* سدسازی در مازندران ضروری است

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به اینکه اقتصاد استان بر پایه کشاورزی است، تأکید کرد که تأمین آب از الزامات کشاورزی پایدار به شمار می‌رود. وی گفت: «هرچند اشکالات و نقدهایی به برخی از این طرح‌ها وارد است، اما سدسازی در استان مازندران ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.»

وی افزود شرکت آب منطقه‌ای، افزون بر سدهایی که تاکنون ساخته شده و کمک شایانی به تأمین آب استان کرده است، برنامه‌های زیرساختی گسترده‌تری نیز تهیه کرده و در حال حاضر دو سد در دست اجرا دارد که سد هراز، به‌عنوان بزرگ‌ترین سد استان، به‌تنهایی قادر است بخش قابل توجهی از آب‌های سطحی استان را مهار کند.

به گفته داوودیان، برای تأمین آب مورد نیاز تمامی حوزه‌ها اعم از کشاورزی، شرب و صنعت، توسعه سدسازی ضروری است و در همین راستا، چند سد دیگر نیز در مراحل بررسی، برنامه‌ریزی و آغاز عملیات اجرایی قرار دارند.

* بازنگری طرح جامع آب شرب

داوودیان در بخش دیگری از سخنان خود به طرح جامع آب شرب اشاره کرد و گفت این طرح که پیش‌تر به تأیید وزارت نیرو رسیده، بر اساس آن شرکت آب منطقه‌ای موظف به تأمین آب شرب جمعیت استان است؛ اما با توجه به اتفاقات سال‌های اخیر و مهاجرت‌های صورت‌گرفته به استان، جمعیت و نیاز آبی افزایش یافته و به همین دلیل، طرح مذکور بازنگری شده است تا بتوان برای جمعیت بیشتری برنامه‌ریزی لازم را انجام داد.

وی در همین زمینه بر ضرورت هم‌افزایی تأکید کرد و گفت: «اصحاب رسانه در کنار مسئولان، نیازمند هم‌افزایی و کمک به شرکت آب منطقه‌ای مازندران هستند.» به باور وی، همراهی رسانه‌ها می‌تواند نقش مؤثری در آگاهی‌بخشی عمومی و همراه‌سازی مردم با طرح‌های مدیریت منابع آب ایفا کند.

* شبکه‌های مدرن آبیاری و ارتقای راندمان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به ضرورت افزایش راندمان کشاورزی، اجرای شبکه‌های مدرن آبیاری را از اولویت‌های این شرکت برشمرد و گفت این شبکه‌ها در حال حاضر بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی استان را زیر پوشش قرار داده است.

* گردشگری و انرژی برق‌آبی؛ استفاده بهینه از سازه‌ها

داوودیان همچنین به بهره‌گیری از ظرفیت‌های جانبی سازه‌های موجود اشاره کرد و گفت شرکت آب منطقه‌ای در کنار سدهای ساخته‌شده، از سازه‌هایی برای توسعه گردشگری و جذب گردشگر بهره گرفته است.

وی افزود با به‌کارگیری سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، از آب‌هایی که پیش‌تر از دسترس خارج می‌شد، برای تولید برق‌آبی استفاده بهینه می‌شود.

* رشد اعتبارات طرح‌های ملی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران در پایان به وضعیت اعتبارات اشاره کرد و گفت در سال گذشته اعتبار قابل توجهی برای طرح‌های ملی استان تخصیص یافته و امسال این رقم از منابع عمومی و همچنین محل برنامه و بودجه افزایش یافته است.

شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اتکا به سدهای ساخته‌شده و در دست اجرا، بازنگری طرح جامع آب شرب، توسعه شبکه‌های مدرن آبیاری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جانبی مانند گردشگری و انرژی برق‌آبی، مسیر روشنی برای تأمین پایدار آب استان ترسیم کرده است. تحقق کامل این برنامه‌ها، افزون بر پشتیبانی مالی دولت، مستلزم هم‌افزایی رسانه‌ها، مسئولان و مشارکت مردم در مدیریت صحیح مصرف آب است.