یادداشت؛

شرایط تاسیس صنایع پتروشیمی در مازندران!

حرف آنلاین، حامد اسمعیلی| پتروشیمی یک مزیت برای استان مازندران است و ارزش افزوده بالایی ایجاد می‌کنند اما با تاسیس آن در میانکاله موافق نیستم چون یقین دارم آلودگی زیست محیطی اعم از پسماند و گازهای تولیدی منطقه را به خطر می اندازد هر چند از تکنولوژی های روز هم استفاده شود اما بعلت تحریم و بومی سازی آزمایشی برخی از تجهیزات که برای دومین بار نصب می‌شود و مرحله اول آن در کرمانشاه هنوز تایید نشده به علت اهمیت منطقه میانکاله مورد تایید نیست.

برای حفظ این مزیت باید شروطی رعایت شود تا اینکه امید اشتغال زایی در دل شهروندان مازندران اطمینان قلبی ایجاد کند در غیر این صورت فقط یک امید کاذب است، شرایط زیر با مد نظر قرار گیرد:

١-مکان یابی بدون عوارض زیست محیطی

در طراحی صنعت پتروشیمی مسائل مختلف و متعدد زیادی مطرح می باشد که یکی از مهمترین آنها مکانیابی مناسب است و بایستی بررسی و کارشناسی مناسبی در این امر صورت گیرد تا اهداف مورد نظر به تحقق رسیده و طرح بهینه ای از آن پدید آید.

مکانیابی بهینه باعث کاهش اتلاف منابع و به تبع آن کاهش قیمت محصول تمام شده و بهینه سازی زنجیره تامین، تولید، توزیع و فروش خواهد شد. در این مقاله عوامل مختلف و متعدد موثر بر مکانیابی بررسی می شوند.

از جمله نزدیکی به مبادی توزیع و استفاده کنندگان – نزدیکی به مراکز تولید گاز و مراکز پالایشگاهی گاز و نفت – نزدیکی به خط لوله های نفت و گاز، پتروشیمی های دیگر، تامین کننده های داخلی و خارجی مواد و صنایع مکمل – فاصله تا منابع تولید برق – نزدیکی به سکونتگاههای مناسب نیروی انسانی و … همچنین اثرات محیطی و زیست محیطی که در مکانیابی دخیل است و باید مکانیابی و طراحی به گونه ای باشد که اثرات زیست محیطی کاهش یابد.

از جمله عوامل موثر دیگری که مورد بررسی قرار می گیرند می توان از «راههای دسترسی – یافتن محیط مناسب از نظر شرایط آب و هوایی – مناسب بودن محیط از نظر تامین آب مورد نیاز – یافتن زمین با بافت مناسب – استفاده کمتر از زمینهای قابل کشاورزی – استفاده بیشتر از زمینهای دولتی» نام برد. تکنولوژی GIS تکنولوژی نوینی است که قابلیت پردازش و تحلیل مکانی را از منابع مختلف و گوناگون داده ها ایجاد می کند.

با بهره گیری از این تکنولوژی و تغذیه داده های مورد نیاز آن می توان در مکانیابی ها تمام موارد را لحاظ نمود و دغدغه ای از نظر لحاظ نشدن برخی مسائل نداشت و با اولویت گذاری و وزن دهی به اولویتها طرح یا طرحهای مناسب را یافته و قابلیت مانور در انتخابها و جایگزینها را داشت.

٢- ارائه ضمانت از سمت دولت ، تأمین مالی و خرید تجهیزات

ضمانت دولتی برای سرمایه گذار خارجی،  تأمین منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه‌ها و خرید تجهیزات طرح‌های تولیدی (سرمایه‌ای) و همچنین خدمات فنی و مهندسی پروژه‌ها با استفاده از تسهیلات اعتباری خارجی میان مدت (فاینانس)

٣- ایجاد زنجیره در استان (پارک پتروشیمی)

پروپیلن تولیدی از استان خارج نشود و صنایع میانی آن در استان در پارک پتروشیمی مورد بهره برداری قرار گیرد.

این پارک‌ها عموما با یک واحد مادر پتروپالایشگاه یا واحد بالادست پتروشیمی آغاز می‌شوند و در زنجیره ارزش تا دو یا سه لایه که یک پیوستگی و همگنی بین واحدها وجود دارد، ادامه می‌یابند.

این رویکرد تمرکز و تجمیع واحدهای شیمیایی، موجب تبادل‌ جریان‌های مواد بین واحدها، تامین خوراک پایدار و استفاده از خدمات و زیرساخت‌های مشترک می‌شود.

در این پارک‌ها علاوه بر وجود زنجیره تولید مواد مختلف میانی و نهایی، امر آموزش و تحقیقات، جهت‌دهی روند تحقیقاتی به‌سمت نیازهای صنعتی و توجه به‌توسعه و مدیریت فناوری که کارکردهای اصلی پارک‌های تحقیقاتی و فناوری است، محقق می‌شود.

افزایش توان رقابتی بنگاه از طریق کاهش هزینه‌ها، دستیابی سریع و ارزان به‌خوراک از طریق ارتباط و نزدیکی واحدها، سرعت بالای استقرار و راه‌اندازی فعالیت‌ها در پارک، سودآوری و ارزش‌افزوده بالا، جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، امکان رقابت مثبت و هم‌افزایانه صنعتی و تجاری بین شرکت‌های موجود در پارک، ایجاد ارتباطی هدفمند و نتیجه‌گرا بین صنعت و دانشگاه، جذب و استخدام متخصصان بومی منطقه از دیگر مزایای پارک‌های شیمیایی است.

همان‌طورکه کشورهای موفق در این حوزه توانسته‌اند با ایجاد شهرک و پارک‌های پتروشیمی، به‌اهدافی نظیر تکمیل زنجیره ارزش، کسب درآمدهای چند میلیارد یورویی و اشتغال‌آفرینی پایدار و مولد دست پیدا کنند، در کشور ما نیز با رویکرد احداث پارک‌های شیمیایی می‌توان بخش زیادی از مسائل صنعت پتروشیمی از قبیل معماری نامتوازن زنجیره ارزش، مشکل تامین خوراک واحدهای پایین‌دست، پراکندگی و جانمایی نادرست و همچنین عدم‌تکمیل زنجیره ارزش را حل کرد.