1

ساری-الناز پاک نیا: در تاریخچه ی منطقه آزاد تجاری – صنعتی در ایران در ایران بیان شده است، در سال ۱۳۶۸ بر اساس تبصره ۱۹ برنامه ۵ ساله اول توسعه اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به دولت اجازه داده شد که در سه منطقه مرزی کشور اقدام به تاسیس مناطق آزاد تجاری بنماید و به موجب تبصره ماده ۲۰ همان قانونی، گمرک ایران و سازمان بنادر کشتیرانی نیز مکلف به تاسیس منطقه های ویژه حراست شده ای برای این منظور شدند.متعاقباَ مناطق آزاد کیش در سال ۱۳۶۸ و قشم در سال ۱۳۶۹ و چابهار در سال ۱۳۷۰ تاسیس و فعالیت خود را آغاز کردند و پس از آن منطقه آزاد اروند رود ( آبادان-خرمشهر) در سال ۱۳۸۳، بندر انزلی در سال ۱۳۸۲  و منطقه آزاد تجارتی ارس در سال ۱۳۸۳ شروع به فعالیت نمودند.

همچنین منطقه ویژه اقتصادی نیز عبارت است از محدوده جغرافیایی مشخص در مبادی ورودی یا در داخل کشور که به منظور جذب سرمایه های خارجی و داخلی و همچنین ایجاد عرصه فعالیت های تولیدی و تجاری جهت افزایش صادرات کالا و ارائه بهینه خدمات برای حضور فعال در بازارهای منطقه ای و بین المللی ایجاد می شوند.

هم اکنون در ایران ۷ منطقه آزاد وجود دارد که مازندران با وجود توانمندی هایی مانند قرار گرفتن در مسیر کشورهای سی آی اس هنوز نتوانسته است به یک منطقه آزاد دست یابد.

در کمیسیون اقتصادی با حضور دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری و صنعتی و کارشناسان مرکز پژوهش‌ها لایحه ایجاد هشت‌ منطقه آزاد تجاری- صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی از جمله منطقه آزاد تجاری صنعتی بوشهر تصویب شد و باز هم نامی از مازندران نبود اما سه نام از مازندران در منطقه ویژه اقتصادی وجود دارد.

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی هفتم مردادماه گفته است: براساس تصویب لایحه ایجاد مناطق آزاد تجاری و صنعتی در کمیسیون اقتصادی منطقه اینچه برون در استان گلستان، منطقه مهران در ایلام، منطقه اردبیل در استان اردبیل، منطقه سیستان در استان سیستان و بلوچستان، منطقه بانه- مریوان در استان کردستان، منطقه جاک در استان هرمزگان، منطقه بوشهر در استان بوشهر، منطقه قصر شیرین در استان کرمانشاه به عنوان مناطق آزاد جدید اقتصادی جدید تعیین شدند. همچنین اصلاحاتی در خصوص نقشه های پیوست برخی از مناطق آزاد انجام شد.

سعیدی مبارکه بیان کرده که: براساس تصویب لایحه ایجاد ۸ منطقه آزاد تجاری و صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی، مناطق ویژه اقتصادی امیدیه، ابهر، ایرانشهر، آباده، انار، آمل، اورامانات، اشنویه، انرژی های نو سربیشه، اسفراین، بیجار، بافق، بناب، بوکان، شاهرود، سراوان، مرودشت، گردشگری پارسه، معدنی بوانات و خرم بید، سپیدان، داراب، قزوین، سقز، ریلی زرند، شهر بابک، گل گوهر سیرجان، شهداد، کرمان، چمخاله، کوهدشت، نور، محمودآباد، سنگ محلات، گل و گیاه محلات، عایق های رطوبتی دلیجان، خیرآباد اراک، لاله جین، مهریز، مرند، شبستر، ملکان، ورزقان، میانه، خوی، کشاورزی چایپاره، مهاباد، پیرانشهر، سردشت، تکاب، نقده، چالدران، نایین، گلپایگان، میمه، برخوار، زرین شهر، شهید مدرس کرون، مبارکه، طالقان، طلا و جواهر تهران، چرم شهر ورامین، مهبندان، فردوس، گناباد، تربت حیدریه، شیروان، چغازنبیل و مسجد سلیمان در کمیسیون اقتصادی مجلس مصوب شدند.

آمل به تنهایی از منطقه خود برای منطقه اقتصادی شدن دفاع می کند؛ مابقی شهرها هم همینطور، مازندران یکپارچه به آن عنوان وجود ندارد که بخواهیم برای آن کاری انجام دهیم.

*نهایی شدن منطقه ویژه اقتصادی آمل در مجلس؛ هفته آینده

نماینده مردم آمل در مجلس شورای اسلامی گفت: هفته آینده در صحن علنی مجلس منطقه اقتصادی آمل نهایی می شود.عزت الله یوسفیان ملا ۲۰مردادماه در بازدید وزیر جهاد کشاورزی از مرکز بین المللی تجارت برنج در شهرستان آمل با اشاره به اینکه در استان مازندران علیرغم وضعیت دیگر استان های شمالی، تمرکز صنعتی از بین رفته است  به صورتی که آمل ۵۲ درصد تولیدات استان مازندران را به خود اختصاص داده است و در صادرات نیز به همین میزان سهم استانی دارد. وی با اشاره به اینکه آمل در مجلس به عنوان منطقه ویژه اقتصادی تعیین شده است و این امر هفته آینده در صحن علنی مجلس  نهایی می شود، عنوان کرد: منطقه ویژه اقتصادی می توانند گشایش گر فعالیت تولیدکنندگان و صنعتگران باشد و در این راه نگاه ویژه ای به شهرستان آمل وجود دارد.

بابل هم می خواهد منطقه آزاد یا حداقل منطقه اقتصادی باشد اما نامی از وی نیست. احتمالا بابلسر و فریدونکنار هم اعتراض خواهند کرد و نوشهر هم. تقریبا تنها استانی در کشور هستیم که همه دوست داریم کاری را به نام خودمان تمام کنیم.

*واکنش نماینده بابل

در پی مصوبه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان مازندران و اعلام چند شهرستان به عنوان منطقه‌ویژه اقتصادی، نیازآذری نماینده بابل این مصوبه را غیرکارشناسی خواند و خواستار تجدیدنظر آن شد.نیازآذری با تشریح اینکه شهرستان‌بابل دارای پیشینه تاریخی تجاری و بندری هست خاطرنشان ساخت: تراز تجاری و اقتصادی شهرستان بابل از تراز تجاری برخی استان‌های کوچک، هم بزرگتر است حالا چطور شورای برنامه‌ریزی استان برای اعلام منطقه ویژه اقتصادی این مهم را توجه نکرد جای نگرانی و تامل دارد.

نماینده بابل با ابراز تاسف از  ضعف تصمیم‌کارشناسی شورای برنامه ریزی استان از استاندار مازندران خواست دراین خصوص تجدید نظر کند. نیازآذری با اشاره اینکه شهرستان بابل از لحاظ شاخص‌های مختلف انسانی، طبیعی، کالبدی ، اقتصادی  به کلان شهرها نزدیکتر است و اندازه اقتصاد بابل به مراتب بزرگتر از شهرهای دیگر استان است خواستار اصلاح مصوبه شورای برنامه ریزی استان شد. وی افزود:  البته از توسعه شهرهای دیگر استان حمایت می کنیم اما از بی‌توجهی به شهرستان تاریخی و بزرگ بابل نگرانیم. نیازآذری با تاکید براین مطلب که بابل هاب ارتباط شمال کشور است و گردش مالی و تجاری شهرستان بابل و شاخص‌های مهم اقتصادی آن ضرورت ایجاد منطقه ویژه اقتصادی را می‌طلبد هشدار داد، استانداری در اتخاذ تصمیمات عادلانه و کارشناسی منافع بزرگترین شهرستان کشور را نادیده نگیرد.

نماینده بابل افزود:  شهرستان بابل قبل از اینکه برخی شهرها بوجود بیایند اتاق بازرگانی و روابط تجاری با روس داشت حالا چطور نمی تواند منطقه ویژه اقتصادی شود جای تامل دارد!

نیازآذری درپایان اظهار داشت: در پنج سال گذشته، پیگیری ها، مکاتبات و جلسات کارشناسی فراوانی برای ایجاد منطقه ویژه اقتصادی با مقامات کشوری و استانی داشتیم و جای تعجب است استانداری به این سوابق توجه نکرد! حتی پس از “۸۴ سال” دفتر اتاق بازرگانی را با همکاری شهرداری و اتاق بازرگانی استان راه اندازی کردیم. خبر سخنگوی استانداری مازندران در ۲۰مردادماه هم سازی دیگر در این موسیقی ناموزون است.

*بندر امیرآباد؛ منطقه آزاد تجاری مازندران

دبیر شورای اطلاع رسانی مازندران از انتخاب بندر امیرآباد بهشهر به عنوان منطقه آزاد تجاری در این استان خبر داد.

احمد مظفری اظهار کرد: در جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه مازندران در فرمانداری شهرستان نور، با ایجاد منطقه آزاد تجاری در بندر امیرآباد بهشهر و ۶ منطقه ویژه در شهرهای رامسر، نوشهر، نور، فریدونکنار، آمل و محمودآباد با رای قاطع موافقت شد.

وی تصریح کرد: در جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان، ظرفیت ها و توانمندی‌های شهرهای مختلف استان مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت و با ایجاد منطقه ویژه گردشگری در رامسر و دشت نور شهرستان نور و مناطق ویژه اقتصادی در نوشهر، فریدونکنار و محمودآباد موافقت به عمل آمد.

عدم وحدت، منطقه محوری و نداشتن برنامه برای مازندران یکپارچه موجب شد که فعلا مازندران در لیست مناطق آزاد قرار نگیرد اما آیا باید دید که این اختلاف ها به از دست رفتن منطقه اقتصادی در شهرهای مازندران نیز منجر می شود یا خیر.