1

ساری-گروه اجتماعی: در میان همه هیاهوها و جنجال ها در میان همه خبرهای بد و خوب اجتماعی و اقتصادی، آتش سنگینی بر بازار و مسجد ساری نشست.

بازار نرگسیه از بازارهای اصلی و شناخته شده شهر ساری به شمار می رود. اتش گرفتن ده ها مغازه در این برهه اقتصادی داغ دیگری بر کسبه و بازاریان است. سوختن مغازه یعنی نابودی اقتصادی ده ها خانواده و از آن سو نیز مسجد جامع ساری قطب مذهبی شهر ساری است و ارادت بسیاری را به این مسجد در پی داشت.

مسجد جامع ساری مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام – دوره قاجار است و در ساری، محله چناربن، داخل بازار نرگسیه واقع شده و این اثر در تاریخ ۸ اسفند ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

بنای کنونی مسجد جامع ساری حاصل بازسازی‌های مکرر در دوران قاجاریه و پهلوی است؛ ولی در میزان قدمت و بنیان‌گذار آن اختلافاتی وجود دارد. اکثراً این بنا را به دوران عباسیان منتسب می‌دانند و ساخت آن را به دوره پس از سقوط اسپهبد خورشید می‌رسانند. داستانی مبنی بر ساخت این مسجد بر روی ویرانه‌های یک آتشکده وجود دارد.

تا قبل ورود به اسلام، آتشکده و محل پرستش آیین زرتشتی این دیار بود. تا این که با ورود سادات و پناهندگی سیاسی و آزادی تبلیغ دینی به نمایندگی ملا مجدالدین در زمان امامت جعفر صادق(ع) و به پادشاهی حکومت باستانی سپبهبد خورشید در طبرستان و مسلمان شدن مردم این دیار به مذهب تشیع به مسجد تغییر کاربری می دهد.

مسجد جامع ساری، از قرارگاه های سیاسی اجتماعی شهرستان ساری و استان مازندران به شمار می رفت؛ برگزاری سخنرانی های سیاسی تاثیرگذار در ایام انتخابات این مسجد را به یکی مکان های مهم این منطقه تبدیل کرده بود.

حوالی ساعت ۱۹، پنج شنبه ۲۱ تیرماه، آتش سوزی در مسجد جامع ساری آغاز شده است و مهار آن بیش از ۴ساعت طول کشید. قریب به ۱۰ باب مغازه در این حریق در بازار نرگسیه طعمه حریق شد و مسجد جامع ساری نیز به طور کامل در آتش سوخت.

بر اساس مشاهدات عینی خبرنگار تسنیم و گفته‌های مسئولان و مردم حاضر در محل آتش‌سوزی تعداد زیادی از مغازه‌های اطراف مسجد جامع ساری از ناحیه سقف دچار آتش‌سوزی شدیدی شده که به دلیل بالا بودن عمق آتش‌سوزی کار اطفاء این واحدها توسط مردم و نیروهای آتش‌نشانی صورت گرفت.

تعدادی از هیئت امنای مسجد جامع ساری در حاشیه اطفاء حریق به خبرنگار تسنیم گفتند که به محض وقوع آتش‌سوزی که بر اثر پارگی سیم‌ کولرهای مسجد جامع که ناشی از گرمای زیاد بوده صورت گرفت.

از آنجایی که نیروهای امداد رسانی، آتش‌نشانی، اورژانس، راهنمایی و رانندگی، هلال‌احمر و شرکت های برق و گاز در مسیر خیابان انقلاب تا میدان امام حسین(ع) و خیابان‌های منتهی به مسجد جامع ساری مشغول اطفاء حریق بودند، بسیاری از واحدهای کسبی اطراف مسجد جامع که تعدادی از آنها از صنف طلافروشی بوده و واحد کسبی آنها طبق روال عصر پنجشنبه‌ها تعطیل بوده با متوجه شدن آتش‌سوزی خود را به محل کسب خود رسانده که خوشبختانه هیچکدام از واحدهای صنف طلافروشی طعمه حریق نشده است. بازار شهید رجایی ساری که در محل مسجد جامع ساری شهر ساری نیز قرار دارد و ساعتی پیش از حادثه بسته شده بود.

*مشارکت ۲۰۰آتش نشان

رئیس سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی ساری از مشارکت ۲۰۰ آتش نشان برای مهار آتش سوزی مسجد جامع ساری خبر داد.حسین کلانتری با بیان اینکه اولین خودرو آتش نشان چهار دقیقه پس از تماس با این مرکز به محل حادثه اعزام شده است از مشارکت ۲۰۰ آتش نشان برای عملیات اطفای حریق آتش سوزی مسجد جامع ساری که بیش از چهار ساعت طول کشید، خبر داد.وی شمار خودروهای آتش نشان فعال در این عملیات را ۱۳ خودرو آتش نشانی، ۱۰ خودرو از شهرهای همجوار، شش خودرو سازمان پارکها اعلام کرد و گفت: همچنین از شهرهای قائمشهر، نکا، بابل، سورک، گلوگاه، آمل، بهشهر و ارطه نیز تجهیزاتی برای اطفای حریق ارسال شده است.به گفته کلانتری، با توجه به چوبی بودن سقف مسجد و مغازه های حاشیه مسجد و بازار تلاش شد تا از سرایت آتش به بازار جلوگیری شود و در این راستا باید از تلاش آتش نشانان و نیروهای مردمی قدردانی کرد.

آتش سوزی مسجد جامع و بازار نرگسیه ساری ۱۸ مصدوم داشت و سرانجام حوالی ساعت ۲۳ پنجشنبه شب به پایان رسید. این مسجد در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

همچنین محمد اسلامی استاندار مازندران در حاشیه بازدید از روند امدادرسانی و اطفای حریق مسجد جامع ساری در گفت وگو با خبرنگاران با بیان اینکه مسجد جامع ساری تاریخی و ارزشمند است، افزود: به دلیل اتصالی سیم برق که ریشه در شدت گرما و تابش خورشید به سیم های برق دارد که از پشت بام مسجد رد شده، آتش سوزی رخ داده است.

وی افزود: سقف چوبی مسجد کامل در آتش سوخت اما خوشبختانه تلفات جانی نداشتیم و روند امدادرسانی و اطفای حریق به شایستگی انجام شد که از حضور متعهدانه گروه های امدادی و مردمی تشکر می کنیم.

اسلامی با اشاره به اینکه اورژانس، نیروهای پلیس، ویگان ویژه، نیروهای مردمی، آتش نشانی و غیره در عملیات اطفای حریق متعهدانه شرکت کرده اند، ادامه داد: مسجد جامع ساری به دلیل ثبت ملی شدن، تابع ضوابط میراث است و مباحث بازسازی و احیای آن با مشارکت دست اندرکاران و پشتیبانی سازمان میراث فرهنگی آغاز می شود و با تمام قوا به حالت اول برمی گردد اما در طراحی مسائل ایمنی نیز باید لحاظ شود.

*۲۵ نفر تاکنون در آتش سوزی مسجد جامع ساری مصدوم شدند

زکریا اشکپور سخنگوی اورژانس مازندران، نیز درباره تعداد مصدومان این حادثه گفت: با ادامه استقرار تیم‌های اورژانس در محل حادثه تا ساعت ۱ بامداد جمعه۲۲ تیر تعداد مصدومین اعزامی به بیمارستانهای ساری؛ ۵ نفر به بیمارستان امام خمینی (ره)، یک نفر به بیمارستان بوعلی، دو نفر به بیمارستان فاطمه زهرا(س) و ۱۷ نفر هم توسط تیم‌های اورژانس مستقر در محل حادثه به صورت سرپایی مداوا شدند.

*آغاز آوار برداری

شهردار  ساری  نیز با اشاره به پایان عملیات اطفای و لکه‌گیری آتش مسجد جامع ساری اظهار داشت: کار آواربرداری از سوی کارکنان سازمان پسماند شهرداری آغاز شده ولی نیروهای آتش نشانی جهت جلوگیری از زبانه مجدد آتش در مسجد جامع ساری مستقر هستند.سیف الله فرزانه مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران نیز در این باره به ایرنا گفت: با توجه به اینکه علت حادثه اتصالی شبکه توزیع برق اعلام شد، اما برای بررسی های بیشتر کارشناسی و همچنین برآورد خسارت حادثه یک تیم کارشناس امروز وارد مازندران می شود.

وی افزود: محمد طالبی معاون میراث فرهنگی سازمان میراث کشور نیز تیم کارشناسان را همراهی خواهد کرد.

فرزانه اعلام کرد: به دلیل چوبی بودن سقف بنای مسجد جامع، بسیاری از قسمت های سقف بنا و اشیای داخل ساختمان از بین رفته است، اما آسیب جدی به ساختمان و بنای خشتی آن وارد نشده است.

وی با بیان اینکه در حال حاضر آتش به صورت کامل مهار و خاموش شد، تاکید کرد: تا زمان حضور کارشناسان میراث فرهنگی و بررسی دقیق حادثه کار آوار برداری انجام نخواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی مازندران گفت: در صورت دست یابی به هر نوع اطلاعات از این حادثه، موضوع دراختیار رسانه ها و مردم قرار خواهد گرفت تادر جریان حادثه قرار گیرند.

نظارت بر ایمنی این مسجد هم در وظایف مسئولان شهری و نیز میراث فرهنگی بوده است، در روزهای آینده گزارش های بیشتری در این حوزه منتشر خواهد شد.