یکی از زیرمجموعه های مهم نهاد شهرداری، فعالیت های فرهنگی و اجتماعی است که به نظر می رسد امروزه پیامدهای آن نسبت به سایر فعالیتهای عمرانی بیشتر مورد توجه قرار دارد. ثابت شده است که در نظام مدیریت شهری، هر چه سرمایه فرهنگی و اجتماعی افزایش یابد، موجب تقلیل هزینه های اجرایی و عمرانی نیز می شود. بر این مبنا، ماده ۵۵ قانون شهرداری ها برنامه ریزی و سرمایه گذاری در حوزه مسائل اجتماعی، فرهنگی و هنری را از جمله وظایف ذاتی شهرداری ها شمرده شده است.
از این نگاه، به حوزه مدیریت شهری، تنها با نگاه یک کالبدی که در آن فعالیت های عمرانی و یا تجاری مورد توجه شهروندان قرار گیرد، دیده نمی شود بلکه، حوزه فعالیت های فرهنگی و اجتماعی، به مناسبات بین شهر و شهروندان در قالب متغیری به نام «فرهنگ» معنا می یابد.
لذا از مهمترین اهداف مسئولین فرهنگی و اجتماعی شهرداری ها تلاش در جهت تقویت ابعاد فرهنگی و اجتماعی فعالیت های شهرداری، مناسبات بین سایر ارگان های دولتی و غیر دولتی و مهمتر از همه افزایش اعتماد و نگرش مثبت شهروندان نسبت به سایر فعالیت های شهرداری است.
در این میان، وظایف متولیان امور فعالیت های فرهنگی و اجتماعی بسیار گسترده بوده و ابعاد مختلفی را در بر می گیرد. ازجمله می توان گفت حفظ و تقویت مناسک بومی، محلی، ایرانی و اسلامی در سطح محلات شهر با اجرای برنامه های متنوع، تقویت نظام اطلاعاتی و ارتباطی شهروندان با شهرداری، مشارکت و حمایت از کلیه برنامه های مذهبی مانند هیئت های مذهبی، جلسات قرآنی، و همچنین برنامه های فرهنگی و هنری دیگر،در جهت تسهیل ایجاد فضایی شاد و سرگرم کننده مانندایجاد نمایشگاه های مختلف، شناسایی و حمایت از تشکل های مدنی دولتی و غیر دولتی در شهر و حواشی آن، ارائه آموزش های شهروندی در موضوعاتی با محوریت مناسبات اجتماعی، حقوقی و تکالیف شهروندی، جلب مشارکت موسسات خیریه و اماکن مددجو و در نتیجه می توان بر ضرورت ایجاد برنامه هایی جایگزین در جهت کاهش آثار ناهنجاریهای شهری تأکید کرد.
بنابراین از آنجا که اثرگذاری فعالیت های فرهنگی و اجتماعی نسبت به برخی فعالیت های عمرانی در حوزه مدیریت شهری می تواند بیشتر باشد، لازم است از سوی مراجع عالی شهرداری ها نسبت به ایجاد فضایی انگیزشی در محیط شهرداری در جهت حمایت از برنامه های فرهنگی و اجتماعی شهری در قالب افزایش سرمایه گذاری ها در این حوزه، توجه بیشتری شود.
زین العابدین خداکرمی